COVID-19 ส่งผลระยะยาวต่อสุขภาพของเราอย่างไร?

อาการของ COVID-19 ในระยะยาว สามารถส่งผลให้ไวรัส ทำลายปอด หัวใจ และสมองเพิ่มขึ้น ทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพในระยะยาวได้ คนส่วนใหญ่ที่เป็นโรคโคโรนาไวรัส 2019 (COVID-19) จะหายเป็นปกติภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่บางคนยังคงมีอาการต่อไปหลังจากการฟื้นตัวครั้งแรก โดยเฉพาะผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคเรื้อรังมักจะพบอาการ COVID-19 อย่างต่อเนื่อง อาการที่พบบ่อย ได้แก่ :

  • เหนื่อยล้า
  • ไอ
  • หายใจตื้นและเร็ว
  • ปวดหัว
  • ปวดตามข้อ

แม้ว่าCOVID-19 จะถูกมองว่าเป็นโรคที่มีผลต่อปอดเป็นหลัก แต่ก็สามารถทำลายอวัยวะอื่น ๆ ได้เช่นกัน ความเสียหายของอวัยวะนี้ อาจส่งผลต่อปัญหาสุขภาพในระยะยาว

อวัยวะที่อาจได้รับผลกระทบจากโรค COVID-19

หัวใจ จากการถ่ายภาพเอ๊กซเรย์ในผู้ป่วย ที่หายจากการติดเชื้อ COVID-19 แสดงให้เห็นถึงความเสียหายของ กล้ามเนื้อหัวใจ แม้แต่ในผู้ป่วยที่ติดเชื้อและมีอาการแสดงที่ไม่รุนแรง ซึ่งผลกระทบนี้จะทำให้เกิดความเสี่ยงของภาวะหัวใจล้มเหลว หรือภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ

ปอด โรคปอดบวมมักจะสัมพันธ์กับCOVID-19 ที่สร้างความเสียหายให้กับถุงลมเล็ก ๆ ในปอด รอยโรคที่เกิดขึ้นสามารถนำไปสู่ปัญหาการหายใจในระยะยาวได้

สมอง แม้กระทั่งในคนหนุ่มสาวที่ได้รับเชื้อ COVID-19 มีโอกาสเกิดโรคหลอดเลือดสมอง มีอาการชักและโรค Guillain-Barre (โรคระบบประสาทและกล้ามเนื้อที่ทำให้กล้ามเนื้อ อัมพาตอ่อนแรงอย่างเฉียบพลัน) เป็นภาวะที่ทำให้เกิดอัมพาตชั่วคราว และ COVID-19 อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคพาร์คินสันและโรคอัลไซเมอร์ ได้อีกด้วย

ปัญหาเกี่ยวกับหลอดเลือดและการเกิดลิ่มเลือด
COVID-19 สามารถทำให้เซลล์เม็ดเลือดจับตัวกันเป็นก้อน ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดหลอดเลือดอุดตันจากลิ่มเลือดขนาดใหญ่ ทำให้เกิดอาการหัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมองได้ ความเสียหายของหัวใจส่วนใหญ่ที่เกิดจากCOVID-19 เชื่อว่าเกิดจากลิ่มเลือดเล็ก ๆ ที่อุดตันเส้นเลือดเล็ก ๆ (เส้นเลือดฝอย) ในกล้ามเนื้อหัวใจ อวัยวะอื่น ๆ อาจได้รับผลกระทบจากการเกิดลิ่มเลือด ได้แก่ ปอด ตับ ไต และ ขา นอกจากนี้ COVID-19 สามารถทำให้หลอดเลือดไม่แช็งแรง ก่อให้เกิดปัญหาระยะยาวในตับและไต

ปัญหาเกี่ยวกับอารมณ์และความเหนื่อยล้า
ผู้ที่ติดเชื้อCOVID-19และมีอาการรุนแรง มักต้องได้รับการรักษาในหอผู้ป่วยหนัก และต้องใช้เครื่องช่วยหายใจร่วมด้วย จากประสบการณ์นี้ อาจส่งผลพัฒนาความเครียด ภาวะซึมเศร้า และความวิตกกังวล ของสุขภาพตนเองในอนาคตได้ แม้ผลระยะยาวที่เกิดขึ้นหลังจากติดเชื้อไวรัส COVID-19 จะเป็นเรื่องที่ทำนายได้ยาก แต่ผู้เชี่ยวชาญสามารถคาดคะเนผลกระทบระยะยาวที่พบในไวรัสกลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS) ในกลุ่มผู้ที่หายจากโรคซาร์สพบว่ายังคงมีอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง ร่างกายไม่มีแรงเหมือนปกติถึงแม้จะมีการพักผ่อนอย่างเต็มที่ก็ตาม อาการเหล่านี้อาจมีความเหมือนในกลุ่มผู้ที่เคยติดเชื้อ COVID-19ได้เช่นกัน

ผลกระทบในระยะยาวของการตืดเชื้อCOVID-19
ไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดว่าCOVID-19 จะส่งผลกระทบต่อร่างกายในระยะยาวได้อย่างไร นักวิจัยได้แนะนำให้ทีมแพทย์ติดตามผู้ที่เคยติดเชื้อ COVID-19อย่างใกล้ชิด เพื่อดูว่าอวัยวะของพวกเขาทำงานอย่างไรหลังจากการฟื้นตัว ในปัจจุบันจึงเชื่อว่าการลดการแพร่ระบาดของโรคมีความสำคัญมาก โดยต้องปฏิบัติตามข้อควรระวังต่าง ๆ เช่นการสวมหน้ากากอนามัย หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ที่ชุมชน และการรักษาความสะอาดมือ

แหล่งสืบค้นข้อมูล
Mayo Clinic , COVID-19 (coronavirus): Long-term effects, available from www.mayoclinic.org/diseases-conditions/coronavirus/in-depth/coronavirus-long-term-effects/art-20490351,accessed Nov 1,2020